Kan Gazı Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?
26 Haziran 2024

Kan Gazı Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Kan Gazı Analizi

Kan gazı analizi, solunumsal ve metabolik sağlık sorunlarının teşhis ve izlenmesinde kullanılan önemli bir yöntemdir. Bu analiz, kan içerisindeki oksijen (O2) ve karbondioksit (CO2) parsiyel basınçlarının hızlı ve doğru ölçümünü sağlar. Kan gazları, solunumun yeterliliğini göstermekle kalmaz, aynı zamanda asit-baz dengesi bozukluklarının teşhis, takip ve tedavisinde de önemli bir rol oynar.

Bir kan gazı analizinde PaO2, PaCO2, pH ve HCO3- değerleri ölçülmektedir. PaO2 ve PaCO2 değerleri mm Hg, torr veya kilo paskal (kPa) olarak; HCO3- değerleri ise mmol/L olarak ifade edilir.

Kan Gazı Ölçümünde Etkili Faktörler

Kan gazlarının ölçümü amacıyla arteriyel veya venöz kan örnekleri, genellikle ekstremite damarlarından alınır. Arteriyel kan alımı, tıbben riskli bir uygulama olduğundan, bu işlem profesyonel kişilerce yapılmalıdır.

Atardamar Kan Gazı Testi Nedir?

Atardamar kan gazı testi, kanınızdaki oksijen ve karbondioksit miktarını ölçen bir kan testidir. Bu test aynı zamanda kanınızdaki asit ve bazların miktarını da ölçer. Bu test, vücudun oksijeni ne kadar iyi kullanıp karbondioksitten ne kadar iyi kurtulduğunu belirler.

Ayrıca:
  • Akciğerlerin ne kadar iyi çalıştığını değerlendirmek
  • Oksijen terapisi veya diğer solunum tedavilerinin etkinliğini kontrol etmek
  • Kanınızın gerçek asit ve baz dengesine sahip olup olmadığını belirlemek amacıyla kullanılır.

Arteriyel kan örnekleri genellikle radial arterden alınır. Allen testi yapılarak ulnar arterin kollateralleriyle yeterli kanlanma olup olmadığı kontrol edilmelidir. Ulnar ve radial artere el solukluk oluşuncaya kadar uygulanan basınç kaldırıldığında; el doğal renginde olmalıdır. Aksi halde, hastanın radial arterini kullanmak sakıncalıdır. Ulnar arterin yetersiz olduğu durumlarda, olası bir radial arter tıkanıklığı önemli sonuçlara yol açabilir. Brakiyal ve femoral damarlardan da kan alınabilir; ancak hava embolisi gibi durumlarda, komplikasyonlar daha ciddi olabilmektedir.

  • Arteriyel kan, her zaman enjektörle alınmalı ve turnike kullanılmamalıdır.
  • Damara girdikten sonra enjektörün pistonu çekilmemelidir. Çünkü arterin kan basıncı, kanın enjektöre dolmasını sağlayacaktır.
  • Venöz kan alımı sırasında kullanılan turnike, bir iki saniyede gevşetilmelidir. Sürenin uzaması veya yumruğun sıkılması gibi kas hareketleri, venöz PO2 ve pH'ta düşmeye yol açacaktır.
  • Arter ve ven kanlarının, anaerobik ortamda 1,0 veya 5,0 ml'lik liyofilize heparin içeren steril enjektörlerle alınması, en uygun yöntemdir.

Sıvı heparin kullanıldığında, enjektörün boyutu ile enjektördeki heparin ve kanın ölçüsü önem kazanır. Enjektöre çekilen sıvı heparin ile enjektörün içi yıkandıktan sonra, bu heparin enjektörün içindeki havayla birlikte boşaltılmalıdır. Bu yöntemle, ml başına 0,05 mg heparin olacak şekilde, yeterli antikoagülasyon sağlanacaktır (EDTA, sitrat ve diğer antikoagülanlar, kan pH'ını değiştirebilir). Enjektördeki heparin tamamen boşaltılmadığında veya enjektöre az miktarda kan çekildiğinde; sıvı heparine bağlı dilüsyon nedeniyle, özellikle PCO2 değerleri etkilenecek ve kan pH'ı yanlış olarak düşük çıkacaktır. Kan gazlarından PO2 testlerinin sonuçları solunumla ne kadar oksijen alabildiğinizle ve kanınızdaki oksijen miktarıyla ilişkilidir. Az düzeyler yeterli oksijen alamadığınız anlamına gelebilir; ancak sonuçlarınız normal değerler aralığında ise genellikle oksijen alımınızın yeterli olduğu anlaşılır. Solunumsal alkaloz, yüksek pH ve azalmış PCO2 ile karakterize olup fazla soluma, ağrı, duygusal sorunlar veya oksijen değişimini etkileyen bazı akciğer hastalıkları sonucu ortaya çıkabilir. Metabolik asidoz ise düşük pH ve azalmış HCO3- ile tanımlanır.

Sizden Gelen Sorular / Yorumlar

İlk soruyu siz sormak istermisiniz?

Soru Sor / Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Kan Alma Nasıl Yapılır?

Kan Alma Nasıl Yapılır?

Kan Uyuşmazlığı Neden Olur ve Testi Nasıl Yapılır?

Kan Uyuşmazlığı Neden Olur ve Testi Nasıl Yapılır?

Kaç Çeşit Kan Grubu Vardır?

Kaç Çeşit Kan Grubu Vardır?

Hamilelikte Hemoglobin Belirtileri ve Tedavisi

Hamilelikte Hemoglobin Belirtileri ve Tedavisi

Hamilelikte Pembe Kan Gelmesi

Hamilelikte Pembe Kan Gelmesi

Güncel

Hemoglobin A1c Değerleri

Hemoglobin A1c Değerleri

Güncel

İlişkiden Sonra Kan Gelmesinin Nedenleri?

İlişkiden Sonra Kan Gelmesinin Nedenleri?

Güncel

Kan Damarları ve Görevleri

Kan Damarları ve Görevleri

Kanda Protein Yüksekliği Zararları

Kanda Protein Yüksekliği Zararları

Kan Hastalıkları Belirtileri ve Tedavisi

Kan Hastalıkları Belirtileri ve Tedavisi

Genizden Kan Gelmesi Belirtileri ve Tedavisi

Genizden Kan Gelmesi Belirtileri ve Tedavisi

Hemogram PLT Düşüklüğü Nedenleri?

Hemogram PLT Düşüklüğü Nedenleri?

Gaitada Kan Belirtileri ve Tedavisi

Gaitada Kan Belirtileri ve Tedavisi

Kan Kanseri Belirtileri ve Tedavisi

Kan Kanseri Belirtileri ve Tedavisi

Memeden Kan Gelmesi Nedenleri ve Tedavisi

Memeden Kan Gelmesi Nedenleri ve Tedavisi

Kanda Kreatin Yüksekliği Nedir?

Kanda Kreatin Yüksekliği Nedir?

Kanda Sedimantasyon (ESR) Değerleri

Kanda Sedimantasyon (ESR) Değerleri