Kan Uyuşmazlığı Neden Olur ve Testi Nasıl Yapılır?
11 Temmuz 2024

Kan Uyuşmazlığı Neden Olur ve Testi Nasıl Yapılır?

Kan Uyuşmazlığı Nedir?

Kan uyuşmazlığı, vücudumuzda başka bir kanın dolaşıma girmesiyle metabolizma tarafından yabancı olarak algılandığında ortaya çıkan bir sorundur. Metabolizmamızın yabancı kanı alerjen olarak algılaması bu sorunun yaşanmasına neden olur. Bu durum, kandaki negatif ya da pozitif değeri olan Rh uygunsuzluğu olarak da adlandırılır. Toplumda kan uyuşmazlığının en fazla görüldüğü kişiler gebe kadınlardır. Gebe kadın ve anne rahmindeki bebeğin kan gruplarındaki Rh uygunsuzluğu durumunda metabolizma yabancı kanı bir alerjen olarak algılar. Vücudun buna karşılık gösterdiği tepki de alerjik reaksiyon olarak ortaya çıkar.


Kan Uyuşmazlığı Süreci ve Sonuçları

Bu şekilde kan uyuşmazlığı olduğunda anne ve bebeğin amniyosentez, erken su gelmesi, karna alınan darbe veya doğum gibi sebeplerle kanları karışırsa antikor üretimi başlar. IgG tipindeki antikorlar plasentaya geçerek bebeğin kan hücrelerine ulaşır. Bu antikorlar, bebeğin dalak ve karaciğer gibi organlarına ulaşamadığı zaman kan hücresi yıkımı başlar. Gebeliğin ilerleyen günlerinde bebek kansız kalmaya başlar. Bu, kalp yetmezliği ve vücutta su toplanması gibi sorunlara neden olabilir. Bazen bebek anne karnında yaşamını yitirebilir.

Anne ve bebek açısından kan uyuşmazlığı önemli bir risk olarak kabul edilir. Zamanında tedavi edilmediği takdirde kalıcı sakatlıklara hatta ölüme kadar gidebilir. Kan uyuşmazlığı yüzünden oluşan Eritoblastosis denilen sakatlıkların sonuçları yaşam boyunca devam eder. Kan uyuşmazlığı olan bir gebelikte bilirubin üretimi fazla olduğu için bebeğin beyin hücrelerinde hasar oluşur.


Kan Uyuşmazlığı Hangi Etkilere Neden Olur?

Gebelikte kan grubu Rh (-) olan anne adayı ile kan grubu Rh (+) olan baba adayı varsa kan uyuşmazlığı nedeniyle alerjik reaksiyon meydana gelecektir. Ancak kan uyuşmazlığını sadece gebelikte ele almamak gerekir. Kan nakli yapılması gereken durumlarda da Rh (-) ve Rh (+) kan gruplarına dikkat edilmelidir. Farklı Rh değerlerine sahip olan kan gruplarından nakil yapılırsa kan uyuşmazlığı yaşanabilir.

Gebelik sürecinde kan uyuşmazlığı daha önemli hale gelir. Eğer bebeğin kan grubu Rh (+) olursa, anne ve bebek arasındaki kan bağından dolayı alyuvar alışverişinde annenin kanında antikorlar meydana gelir. Gömlek kordonundan antikorların bebeğe geçişi de kolaydır. Dolayısıyla bu bebeğin kanındaki alyuvarların parçalanmasına neden olur. Hızla gelişen alyuvar yıkımı nedeniyle bebeğin vücudunda ödem, kalp yetmezliği, aşırı oranla kansızlık gibi sorunlara yol açabilir. Doğumda bu sorunlara sarılık eşlik ettiğinde ise kan uyuşmazlığının tedavisinin ne kadar önemli olduğu ortaya çıkar.

Kan uyuşmazlığı kadının ilk gebeliği sırasında sorun çıkarmayabilir. Çünkü vücut buna henüz yabancıdır. Sorun yaşanmadan ilk gebelik doğumla sonuçlanabilir. Ancak daha sonraki gebeliğinde aynı etkiler olmaz. Kadının vücudu bu duruma hazırlıklı olduğundan, gebelik başladığı andan itibaren savunma durumuna geçecektir. Gebelik ürünü fetus bir yabancı gibi algılanacak, hızlı bir şekilde vücutta antikor üretimi olacaktır. Kan uyuşmazlığının tedavisinde vücudun antikor üretimi engellendiğinde hedefe ulaşılmış olur. Bu durumda bebek beklendiği gibi sağlıklı bir şekilde doğar.


Evlilikte Kan Uyuşmazlığı Varsa Zamanında Tespit Edilmeli

Bebek sahibi olmak isteyenler için evlilikte kan uyuşmazlığı önemli bir konudur. Bu kadın için olduğu kadar bebeğin sağlığını da ilgilendirir. Kan uyuşmazlığının meydana gelmesi iki şekilde olabilir. Kadının Rh (-), erkeğin ise Rh (+) kan grubuna sahip olması halinde bebeğin kanı Rh (+) olursa, yani babanın kan grubundan olursa bebeğin kan hücreleri annenin kan dolaşımına geçer. Hamilelikte kan alışverişi anne ve bebek arasında direkt olarak gerçekleşir. Bu sadece ilk hamilelikte sorun çıkarmayabilir. Ancak sonraki hamileliklerde bu sorun yaşanacaktır. Bu yüzden evlilikte özellikle bebek sahibi olmak isteyenler kan gruplarını tespit ederek, bu sorunu yaşamamak için tedavi olmalıdır. Günümüzde evlilik öncesi yapılan hazırlıklar arasında kan grupları da değerlendirilir. Bu tedavisi olan bir sorun olduğundan çiftler mutlaka önlem almalıdır.


Kan Uyuşmazlığı Testi Nedir?

Kan uyuşmazlığı testi ICS İndirekt Coombs kan uyuşmazlığı olan çiftlerde gebelikte kadından alınan kan örneği ile yapılır. Testle anne ile bebek arasındaki kan uyuşmazlığından kaynaklanan etkileşimler belirlenir. Çiftlerde kan gruplarının tespiti kan uyuşmazlığını belirlemeyi sağlar. Bu test ise kadının Rh (-), erkeğin Rh (+) olması durumunda mutlaka yapılmalıdır. Kadının ilk gebeliğinden itibaren testlere başlanır. Gebeliğin 20. haftasından itibaren test ayda bir kere yapılır. Yapılan testte sonuç negatif çıktığı takdirde bebeğin kan uyuşmazlığı yüzünden zarar görmediği belirlenmiş olur.


Kan Uyuşmazlığı Tedavisi Nasıl Yapılır?

Tedavi edilmemiş kan uyuşmazlığı sorunu anne ve bebek açısından oldukça ciddi sonuçlara yol açabilir. Ancak tedavisi yapılan kan uyuşmazlığı halinde riskler ortadan kaldırılabilir. Tedavide amaç annenin vücudunda üretilen antikorların engellenmesidir. Uygulanan tedavi sonucunda Rh (+) kan hücrelerini parçalayan antikorlar üretilmez ve kan uyuşmazlığının olumsuz sonuçları engellenir. Ayrıca sonradan gelişebilecek sorunlar da ortadan kalkmış olur.

Tedavide baba adayı Rh (+), anne adayı Rh (-) kan grubunda ise 28. haftalık gebelik döneminde anti D iğnesi yapılır. Bu şekilde enjekte edilen ilaç anne adayının vücudunda üretilen antikorlara engel olur. Eğer doğumdan sonra bebeğin kan grubu Rh (+) olarak belirlenirse, 72 saatlik süre geçmeden tekrar anti D iğnesi yapılır. Bebeğin göbek kordonundan hangi kan grubunda olduğu tespit edilebilir.

Çocuk isteyen çiftlerin gebe kalmadan önce kan uyuşmazlığı konusunda bilinçli olmaları ve bu konuda gerekli tetkiklerin yapılması gerekir. Kan uyuşmazlığı tedavisi olan önemli bir sorundur. Hem bebeğin hem de annenin yaşamı bunun için riske atılmamalıdır.

Kadının Rh (-) kan grubunda olması halinde sadece hamile kaldığı zaman değil düşük, kürtaj gibi tıbbi müdahalelerde de anti D iğnesi yapılması gereklidir. Bu amaçla yapılan iğnenin içeriği Rh (+) antijen taşıyan hücrelerdir. Enjeksiyon kalçadan yapılır. İlaç, bebekten annenin kanına geçen Rh (+) antijen taşıyan hücreleri yok eder. Bu tedavi sırasında 2 doz enjeksiyon yapılması kan uyuşmazlığından kaynaklanan olumsuzlukları binde bir oranına kadar azaltacaktır.


Kan Uyuşmazlığı Riski Taşıyan Kan Grupları Nelerdir?

Kan uyuşmazlığında bebeğin ve annenin A, 0, B kan gruplarından olması sorun çıkarmaz. Ancak Rh faktörüne karşı vücudun ürettiği antikorlar uyumsuzluk sorununa neden olur. Anne Rh (-), bebek Rh (+) kan grubundaysa kan uyuşmazlığından söz edilebilir. Annenin vücudu kendini koruma amaçlı IgG antikoru üretmeye başlar. Anne Rh (-), baba Rh (-) olursa bu durumda kan uyuşmazlığından söz edilmez. Çünkü bebeğin kan grubu da mutlaka Rh (-) olur. Babanın Rh (+) ve annenin Rh faktörü (-) olursa uyuşmazlık burada ortaya çıkar.

Sizden Gelen Sorular / Yorumlar

soru

Selmani

11 Temmuz 2024 Perşembe

Benim kan grubum Rh (-) ve eşimin kan grubu Rh (+). Önceki gebeliğimde herhangi bir sorun yaşamadık ama şimdi ikinci kez hamileyim. Kan uyuşmazlığından kaynaklanan riskleri en aza indirmek için hangi tedbirleri almamız gerekiyor?

Cevap yaz
1. Cevap
cevap

Admin

Merhaba Selmani,

Öncelikle tebrik ederim. İkinci gebeliğinizde kan uyuşmazlığı risklerini en aza indirmek için bazı önemli adımlar atabilirsiniz. İlk olarak, düzenli olarak doktor kontrollerinizi aksatmamanız çok önemli. Doktorunuz, kan uyuşmazlığına karşı koruyucu iğne (Anti-D immünoglobulin) yapılmasını önerebilir. Bu iğne, anne ve bebek arasındaki kan uyuşmazlığının olumsuz etkilerini önlemek amacıyla genellikle 28. haftada ve doğumdan sonra uygulanır. Ayrıca, doktorunuzun tavsiyelerine harfiyen uymalı ve herhangi bir anormallik durumunda hemen sağlık kuruluşuna başvurmalısınız. Sağlıklı bir gebelik süreci geçirmenizi dilerim.

Soru Sor / Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Hemogram Eos Yüksekliği

Hemogram Eos Yüksekliği

Hemogram Nedir Hemogram Tam Kan Testi Nasıl Yapılır?

Hemogram Nedir Hemogram Tam Kan Testi Nasıl Yapılır?

Kanda Demir (Uibc) Yüksekliği Belirtileri ve Tedavisi

Kanda Demir (Uibc) Yüksekliği Belirtileri ve Tedavisi

Hemogram Hct Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Hemogram Hct Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

0 Rh Kan Grubu Özellikleri

0 Rh Kan Grubu Özellikleri

Güncel

Kan Bağışının Önemi Nedir?

Kan Bağışının Önemi Nedir?

Güncel

Kan Tutması Nedir ve Neden Olur?

Kan Tutması Nedir ve Neden Olur?

Kan Sulandırıcı İlaçlar Nelerdir?

Kan Sulandırıcı İlaçlar Nelerdir?

Kan Üre Azotu Yüksekliği Belirtileri ve Tedavisi

Kan Üre Azotu Yüksekliği Belirtileri ve Tedavisi

Balgamda Kan Belirtileri ve Tedavisi

Balgamda Kan Belirtileri ve Tedavisi

Kandaki İltihap Belirtileri ve Tedavisi

Kandaki İltihap Belirtileri ve Tedavisi

İdrardan Kan Gelmesi Belirtileri ve Tedavisi

İdrardan Kan Gelmesi Belirtileri ve Tedavisi

Kan Vermenin Faydaları Nelerdir?

Kan Vermenin Faydaları Nelerdir?

Evlilikte Kan Uyuşmazlığı

Evlilikte Kan Uyuşmazlığı

Hemogram Mpv Nedir?

Hemogram Mpv Nedir?

Dışkıda Kan Belirtileri ve Tedavisi

Dışkıda Kan Belirtileri ve Tedavisi

Kanda Lökosit Yüksekliği Sebepleri

Kanda Lökosit Yüksekliği Sebepleri

Kan Kanseri Belirtileri ve Tedavisi

Kan Kanseri Belirtileri ve Tedavisi

Boğazdan Kan Gelmesi Belirtileri ve Tedavisi

Boğazdan Kan Gelmesi Belirtileri ve Tedavisi

Hemogram Değerleri Kaç Olmalı?

Hemogram Değerleri Kaç Olmalı?

Kanda Mch Düşüklüğü Nedir?

Kanda Mch Düşüklüğü Nedir?

Kandaki Üre Belirtileri ve Tedavisi

Kandaki Üre Belirtileri ve Tedavisi

Wbc Hemogram Wbc Dengesizliğine Neden Olan Durumlar

Wbc Hemogram Wbc Dengesizliğine Neden Olan Durumlar

Kanda Mpv Yüksekliği Belirtileri ve Tedavisi

Kanda Mpv Yüksekliği Belirtileri ve Tedavisi

İlişkiden Sonra Kan Gelmesinin Nedenleri?

İlişkiden Sonra Kan Gelmesinin Nedenleri?

Kan Değerlerinin Yüksek Çıkması

Kan Değerlerinin Yüksek Çıkması

ALT (Sgpt) Nedir? ALT Yüksekliği

ALT (Sgpt) Nedir? ALT Yüksekliği

Kan Sayımının Yapılma Amaçları

Kan Sayımının Yapılma Amaçları