Hemoglobin Nedir? Hemoglobin Yıkımı
11 Temmuz 2024

Hemoglobin Nedir? Hemoglobin Yıkımı

Hemoglobin Nedir?

Hemoglobin, solunum organlarından dokulara oksijen taşıyarak, dokulardan solunum organlarına proton ve karbondioksit taşıyan bir proteindir. Hemoglobin, vücuttaki eritrositlerin (kırmızı kan hücreleri) içinde bulunur. Hemoglobin, oksijenle bağlanabilen demir içeren moleküller içerir. Kandaki hemoglobin seviyesi, kişi, yaş, cinsiyet ve ırka bağlı olarak farklılık gösterir. Vücuttaki hemoglobin değerinin düşük olması, anemi (kansızlık) hastalığına işaret ederken, yüksek olması polisitemi olarak adlandırılır. Hemoglobinin başlıca sentez yeri, eritrosit üretimi sırasında kemik iliğidir. Hemoglobinin prostetik grubu hem, proteini ise globulindir.

Hemoglobinin İşlev Mekanizması ve Çeşitleri

Hemoglobin, vücuttaki oksijen taşınmasında görevli olup, aynı zamanda vücudun önemli tampon maddelerinden biridir. Hemoglobindeki Fe 2+ (demir) koordinasyon sayısı 6 olup, bu koordinasyon yerlerinden 4'ü pirol halkalarının azotunu, 5.'si globin moleküllerinin histidin imidazol grubunun azotunu bağlar. 6. koordinasyon yerinde ise su molekülü bağlanır ve bu yapı hemoglobini oluşturur. Eğer su molekülü yerine oksijen bağlanırsa, bu yapı oksihemoglobin olarak adlandırılır. Hemoglobin molekülünde 4 hem grubu bulunduğundan, her biri oksijen için bir bağlanma yeri oluşturur. Hemoglobinin oksijen yerine karbondioksit ile birleşmesi olayına karbaminohemoglobin denir. Ancak bu bileşen stabil değildir. Hemoglobindeki demirin Fe 3+ formuna yükseltgenmesi ile elde edilen maddeye hemin denir ve bu tür hemoglobine methemoglobin adı verilir. Hemoglobindeki 6. koordinasyon yerine CN (siyanür) bağlanırsa, bu yapı siyanohemoglobin adını alır ve siyanür zehirlenmelerinde sodyum tiyosülfat acil olarak verilmelidir.

Hemoglobin Sentezi

Vücuttaki hemoglobinin her gün yenilenmesi için yaklaşık olarak 5-6 gram hemoglobin sentez edilir. Hemoglobin sentezi, hücrede sitoplazma ve mitokondride gerçekleşir. Hemoglobin sentezinde protoporfirin IX, Fe 2+ ve globuline ihtiyaç vardır. B12 vitamini, intrinsik faktör, pantotenik asit ve piridoksal fosfat gibi bileşenler bu sentez için gereklidir. Olgun eritrositler hemoglobin sentezleyemezler. Hemoglobin sentezinin gerçekleşmesi için protoporfirin IX, endojen olarak vücut içinde sentezlenir. Eğer bir organizmaya protoporfirin enjekte edilirse veya besine eksojen olarak verilirse, organizma bundan fayda sağlayamaz ve bu madde idrar veya dışkı yoluyla atılır. Hemoglobin, retiküloendotelyal sistemin ribozomlarında sentezlenir.

Hemoglobin Yıkımı

Hemoglobin, eritrositlerin içinde kemik iliğinden dolaşıma geçişinin yaklaşık olarak 120-130. günleri arasında retiküloendotelyal sistemin hücreleri tarafından karaciğer, kemik iliği ve dalakta yıkıma uğrar. Hemoglobinin yıkımı iki yolla gerçekleşir:

  • ** İntravasal Yıkım: Hemoglobin, damar içinde parçalanır ve serbest hemoglobinin bir kısmı haptoglobine bağlanarak karaciğere taşınır.
  • ** Ekstravasal Yıkım: Eritrositler, retiküloendotelyal hücreler tarafından fagosite edilerek parçalanır. Bu işlem genellikle dalak, karaciğer ve kemik iliğinde gerçekleşir.

Ek Bilgiler

Hemoglobin ölçümleri, anemi veya polisitemi gibi kan hastalıklarının teşhisinde önemlidir. Hemoglobin seviyesini etkileyen faktörler arasında beslenme durumu, kronik hastalıklar ve genetik faktörler bulunur. Hemoglobinin yapısal bozuklukları, orak hücre anemisi ve talasemi gibi genetik hastalıklara yol açabilir. Bu hastalıklar, hemoglobinin oksijen taşıma kapasitesini düşürerek ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir.

Sizden Gelen Sorular / Yorumlar

soru

Hakikat

11 Temmuz 2024 Perşembe

Hemoglobin vücutta tam olarak hangi mekanizmalarla oksijen taşır ve bu süreçte Fe 2+ (demir) ne gibi bir rol oynar? Ayrıca, hemoglobinin yükseltgenmesiyle oluşan methemoglobin ve bunun sağlık üzerindeki etkileri nelerdir?

Cevap yaz
1. Cevap
cevap

Admin

Hakikat,

Hemoglobin, kırmızı kan hücrelerinde bulunan ve oksijen taşıyan bir proteindir. Hemoglobin, dört alt üniteden oluşur ve her bir ünite bir heme grubu içerir. Heme grubunun merkezinde Fe2+ (demir) bulunur. Oksijen taşıma süreci, Fe2+'nin oksijen molekülüne bağlanması ile başlar. Oksijen, akciğerlerde hemoglobine bağlanır ve kan yoluyla dokulara taşınır. Dokularda oksijen, hemoglobinle bağlantısını kopararak hücrelere geçer.

Fe2+ (ferro demir), oksijen bağlanması için kritik bir rol oynar. Fe2+ oksijenle bağlandığında, hemoglobinin yapısal değişikliklere uğramasına ve daha fazla oksijen bağlamasına imkân tanır.

Hemoglobinin yükseltgenmesiyle oluşan methemoglobin (Fe3+), oksijen taşıma kapasitesini kaybeder. Methemoglobinemi, vücutta fazla methemoglobin birikmesi sonucu oluşur ve dokular yeterince oksijen alamaz. Bu durum, yorgunluk, nefes darlığı ve mavi-mor cilt rengi gibi semptomlara neden olabilir. Tedavi edilmezse ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Umarım bu bilgiler sorularına yanıt olur.

Soru Sor / Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Kan Orucu Bozar mı?

Kan Orucu Bozar mı?

Popüler İçerikler

İlginizi Çekebilir

Hemogram Tüpü Nedir?

Hemogram Tüpü Nedir?

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Kan Üre Azotu Yüksekliği Belirtileri ve Tedavisi

Kan Üre Azotu Yüksekliği Belirtileri ve Tedavisi

Kan Tahlili Nedir ve Nasıl Yapılır?

Kan Tahlili Nedir ve Nasıl Yapılır?

Kanda Neu Yüksekliği Nötrofil (NEU) Yüksekliği Nedenleri

Kanda Neu Yüksekliği Nötrofil (NEU) Yüksekliği Nedenleri

Açlık Kan Şekeri Belirtileri ve Tedavisi

Açlık Kan Şekeri Belirtileri ve Tedavisi

Kan Sayımının Yapılma Amaçları

Kan Sayımının Yapılma Amaçları

Güncel

Kan Gazı Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Kan Gazı Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Güncel

Kanda Sedimantasyon (ESR) Değerleri

Kanda Sedimantasyon (ESR) Değerleri

Güncel

Genizden Kan Gelmesi Belirtileri ve Tedavisi

Genizden Kan Gelmesi Belirtileri ve Tedavisi

Hemoglobin Nedir?

Hemoglobin Nedir?

Kanda Kalsiyum Yüksekliği Nedenleri?

Kanda Kalsiyum Yüksekliği Nedenleri?

Hemogram Wbc Nedir?

Hemogram Wbc Nedir?

B Negatif Kan Grubu Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

B Negatif Kan Grubu Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

İlişkide Kan Gelmesi Nedenleri?

İlişkide Kan Gelmesi Nedenleri?

Kanda Mch Düşüklüğü Nedir?

Kanda Mch Düşüklüğü Nedir?

Hemogram Mch Nedir?

Hemogram Mch Nedir?

İdrardan Sonra Kan Gelmesi

İdrardan Sonra Kan Gelmesi

Rahimden Kan Gelmesi Belirtileri ve Tedavisi

Rahimden Kan Gelmesi Belirtileri ve Tedavisi

Evlilikte Kan Uyuşmazlığı

Evlilikte Kan Uyuşmazlığı

A Rh Pozitif Kan Grubu Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

A Rh Pozitif Kan Grubu Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Kanda Sodyum Düşüklüğü Belirtileri ve Tedavisi

Kanda Sodyum Düşüklüğü Belirtileri ve Tedavisi

Kan Nasıl Alınır?

Kan Nasıl Alınır?

Siyah Kan Hangi Hastalıkların Habercisi Olabilir?

Siyah Kan Hangi Hastalıkların Habercisi Olabilir?

Kanda Lenfosit Yüksekliği Nedenleri?

Kanda Lenfosit Yüksekliği Nedenleri?

Kulaktan Kan Gelmesi Belirtileri ve Tedavisi

Kulaktan Kan Gelmesi Belirtileri ve Tedavisi

Kan Tutması Nedir ve Neden Olur?

Kan Tutması Nedir ve Neden Olur?

Genel Verici Kan Grubu Nelerdir?

Genel Verici Kan Grubu Nelerdir?

Kan Alma Nasıl Yapılır?

Kan Alma Nasıl Yapılır?

Hemoglobin Sentezi Çeşitleri Nelerdir?

Hemoglobin Sentezi Çeşitleri Nelerdir?

İdrarda Kan Belirtileri ve Tedavisi

İdrarda Kan Belirtileri ve Tedavisi

Kanda Lym Yüksekliği Sebebi ve Tedavisi

Kanda Lym Yüksekliği Sebebi ve Tedavisi

Wbc Hemogram Wbc Dengesizliğine Neden Olan Durumlar

Wbc Hemogram Wbc Dengesizliğine Neden Olan Durumlar

Büyük Kan Dolaşımı Nedir?

Büyük Kan Dolaşımı Nedir?